Obowiązki najemcy.

Zakres obowiązków obu stron umowy najmu określa przede wszystkim Kodeks Cywilny (http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093) i Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733). Przywołane akty prawne dotyczą przede wszystkim mieszkań wynajmowanych od gminy, ale katalog praw i obowiązków może dotyczyć też umów pomiędzy innymi podmiotami, chyba że w Umowie najmu strony określą go inaczej.

Najemca jest zobowiązany przede wszystkim do terminowego realizowania opłat z tytułu najmu lokalu, zgodnie z umową z właścicielem. Powinien też utrzymywać wynajmowany lokal oraz pomieszczenia, do używania których jest uprawniony, we właściwym stanie technicznym i higieniczno-sanitarnym oraz przestrzegać porządku domowego. Powinien dbać i chronić przed uszkodzeniem lub dewastacją części budynku przeznaczone do wspólnego użytku, jak dźwigi osobowe, klatki schodowe, korytarze, pomieszczenia zsypów, inne pomieszczenia gospodarcze oraz otoczenie budynku.  

Najemcę obciąża naprawa i konserwacja:
1/ podłóg, posadzek, wykładzin podłogowych oraz ściennych okładzin ceramicznych, szklanych i innych;
2/ okien i drzwi;
3/ wbudowanych mebli, łącznie z ich wymianą;
4/ trzonów kuchennych, kuchni i grzejników wody przepływowej (gazowych, elektrycznych i węglowych), podgrzewaczy wody, wanien, brodzików, mis klozetowych, zlewozmywaków i umywalek wraz z syfonami, baterii i zaworów czerpalnych oraz innych urządzeń sanitarnych, w które lokal jest wyposażony, łącznie z ich wymianą; 
5/ osprzętu i zabezpieczeń instalacji elektrycznej, z wyłączeniem wymiany przewodów oraz osprzętu anteny zbiorczej;
6/ pieców węglowych i akumulacyjnych, łącznie z wymianą zużytych elementów;
7/ etażowego centralnego ogrzewania, a w przypadku gdy nie zostało ono zainstalowane na koszt wynajmującego, także jego wymiana;
8/ przewodów odpływowych urządzeń sanitarnych aż do pionów zbiorczych, w tym niezwłoczne usuwanie ich niedrożności;
9/ innych elementów wyposażenia lokalu i pomieszczeń przynależnych przez: 
- malowanie lub tapetowanie oraz naprawę uszkodzeń tynków ścian i sufitów,
- malowanie drzwi i okien, wbudowanych mebli, urządzeń kuchennych, sanitarnych i grzewczych.

Proponowany przez Stowarzyszenie wzór umowy powtarza również ustawową regulację, że najemca może wprowadzić w lokalu ulepszenia tylko za zgodą wynajmującego i na podstawie pisemnej umowy określającej sposób rozliczeń z tego tytułu. Po zakończeniu najmu i opróżnieniu lokalu najemca powinien odnowić lokal i dokonać w nim obciążających go napraw, a także zwrócić wynajmującemu równowartość zużytych elementów wyposażenia technicznego, które znajdowały się w lokalu w chwili, kiedy został zajęty. Kaucja służy właśnie zabezpieczeniu należności za przywrócenie lokalu do stanu pierwotnego, jeśli najemca nie dokona tego we własnym zakresie przed zdaniem lokalu właścicielowi. Jeżeli w okresie najmu lokatorzy dokonali wymiany niektórych elementów tego wyposażenia, przysługuje im zwrot kwoty odpowiadającej różnicy ich wartości między stanem istniejącym w dniu objęcia lokalu oraz w dniu jego opróżnienia. Należne kwoty oblicza się według cen obowiązujących w dniu rozliczenia.

Najemca odpowiada również za wszelkie szkody powstałe z jego winy lub zaniedbania, zarówno w mieszkaniu, jak i jego bezpośrednim otoczeniu. W związku z tym „Mieszkanicznik” zaleca Najemcom ubezpieczenie wynajmowanej nieruchomości (w odpowiednio zawężonym zakresie – dostosowanym do zakresu odpowiedzialności z Ustaw lub Umowy) i ubezpieczenie OC w życiu prywatnym.