Najem okazjonalny
Czyli jak oświadczeniem o poddaniu się egzekucji nie spłoszyć dobrego najemcy, a wyeliminować złego.
Marta Gadzińska

Podstawowa kwestia to wyraźne zaznaczenie w treści podpisywanego dokumentu, że jest to umowa najmu okazjonalnego oraz podanie adresu, pod który w razie sytuacji kryzysowych najemcy się wyprowadzą. Warto w umowie zobowiązać najemcę do udokumentowania czyją własnością jest wskazany lokal. Określmy też czy zgoda właścicieli zostanie przedstawiona w zwykłej formie pisemnej czy z podpisem poświadczonym notarialnie. Wydanie lokalu i przekazanie kluczy warto uzależnić nie tylko od uiszczenia kaucji i pierwszego czynszu, ale i dostarczenia aktu notarialnego oświadczenia o poddaniu się egzekucji opróżnienia lokalu. Może go przygotować dowolny, wybrany przez najemcę notariusz. Wysokość taksy notarialnej za sporządzenie oświadczenia nie może wynosić więcej niż 1/10 minimalnego wynagrodzenia plus VAT i koszty odpisów, czyli około 211 zł (ok. 160 zł + VAT 6,80 zł plus wypis 2 strony 15 zł). Zawsze namawiam wynajmujących by pokryli ten koszt, bo potencjalny najemca nie będzie miał wtedy wymówki, dlaczego nie chce takiego dokumentu dostarczyć. Jeśli ktoś jest uczciwy, nie będzie miał z tym problemu. Jeśli od razu ma złe intencje – zrezygnuje z wynajmu, a my unikniemy problematycznej sytuacji.

O tym, że będziemy podpisywać umowę najmu okazjonalnego, informuję najemców dopiero jak zdecydują się na mieszkanie i omówimy wszystkie najważniejsze kwestie finansowe, ewentualnego doposażenia mieszkania i zasad wynajmu. Mówię, że wynika to wyłącznie z chęci zabezpieczenia właściciela na wypadek gdyby nie płacili i nie chcieli się wyprowadzić, a przecież na pewno nie mają takich intencji i taka sytuacja nie powinna się zdarzyć. Tłumaczę, że polskie przepisy faworyzują najemcę, a dzięki temu właściciel może spać spokojnie. Ustalamy też dość długi termin na dostarczenie takiego zaświadczenia – np. 2 tygodnie. Najemca sam sobie wybiera notariusza tak, aby było mu najwygodniej. Właściciel nie musi być przy tym obecny.

Ponieważ umowy najmu okazjonalnego nie są w Polsce popularne często najemcy nie mają pomysłu jaki adres podać. Podpowiadam, że może być to dowolny lokal na terenie Polski. Może należeć do rodziny czy znajomych. Po prostu muszą to być ludzie, którzy im ufają i w razie potrzeby pomogą.

Do przygotowania aktu notarialnego będą potrzebne:

1. podpisana z właścicielem umowa najmu,

2. adres lokalu do ewentualnej przeprowadzki oraz pisemna zgoda właściciela na ewentualne przyjęcie najemców

Notariusz będzie wymagał udokumentowania, kto jest właścicielem wskazanego lokalu. Można to zrobić albo podając numer księgi wieczystej albo przedstawiając akt nabycia nieruchomości.

Osoby nie prowadzące działalności gospodarczej dodatkowo muszą zgłosić fakt zawarcia takiej umowy swojemu urzędowi skarbowemu. Chodzi o urząd właściwy miejscu zamieszkania właściciela, a nie adresu wynajmowanego mieszkania. Mamy na to 14 dni od dnia rozpoczęcia najmu. I to bardzo ważne, bo w przypadku niedopełnienia tej formalności przepisy o najmie okazjonalnym nie obejmą właściciela ochroną.

PRAKTYCZNE PUNKTY DO ZASTOSOWANIA W UMOWIE:

„Najemca zobowiązuje się w terminie do dnia … r. dostarczyć Wynajmującemu swoje oświadczenie w formie aktu notarialnego, w którym poddał się egzekucji i zobowiązał się do opróżnienia i wydania lokalu używanego na podstawie niniejszej umowy najmu okazjonalnego w terminie wskazanym w żądaniu, o którym mowa w art. 19d ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U.2001.71.733)”

Najemca oświadcza, że wskazuje lokal mieszkalny w (miasto) przy ul. (adres) jako lokal, w którym będzie mógł zamieszkać wraz z osobami z nim zamieszkującymi w przypadku wykonania egzekucji obowiązku opróżnienia lokalu.

Najemca oświadcza, że zobowiązuje się do udokumentowania, że wymieniony lokal mieszkalny jest własnością (dane właściciela/i) w terminie do dnia… r.

Najemca przedłoży w terminie do … r. zgodę właścicieli (poświadczoną notarialnie)* na zamieszkanie Najemcy i osób wywodzących swoje prawa z niniejszej umowy najmu w ich lokalu w (adres)
____
*decyzja właściciela

Zainteresowanym dokładnym brzmieniem przepisów regulujących najem polecam lekturę kodeksu cywilnego – to bardzo pouczające doświadczenie. A co najmniej rozdziały poświęconej tej tematyce: - Tytuł XVII Najem i dzierżawa Art. 659 – 692.

Dodatkowe przepisy regulujące te kwestie znajdują się w Ustawie o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego m.in. w rozdziale 2a Najem okazjonalny lokalu. Od niedawna dodatkowym aktem prawnym, który zajmuje się tematyką najmu, ale wyłącznie osób prowadzących działalność gospodarczą jest też ustawa z dnia 27 września 2013 r. o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi.